Ontwerpdecreet legt gegevensverwerking bij Vlaamse snelheidsboetes juridisch vast

De Vlaamse Regering heeft op 1 oktober 2026 een ontwerpdecreet definitief goedgekeurd dat een rechtsgrond moet creëren voor de verwerking van persoonsgegevens door het Vlaams Verwerkingscentrum (VVC). Dat centrum is bestemd voor de verwerking van snelheidsovertredingen die afkomstig zijn van trajectcontroles van het Agentschap Wegen en Verkeer op gewestwegen.

Het ontwerp werd aangepast na advies van de Raad van State en wordt nu bij het Vlaams Parlement ingediend. Het gaat dus nog niet om een aangenomen en bekendgemaakt decreet. Aan de regeringsbeslissing kan vandaag geen nieuwe sanctionerings- of gegevensverwerkingsbevoegdheid worden ontleend.

Wat staat officieel vast?

Volgens de officiële mededeling had de Vlaamse Regering eerder al principieel beslist tot de uitbouw van het VVC en daarbij het personeelskader, de ICT-voorzieningen, de budgettaire verwerking, de opdrachten en het juridisch kader goedgekeurd. Het nu definitief goedgekeurde ontwerpdecreet heeft specifiek tot doel een wettelijke basis te bieden voor de persoonsgegevens die bij de verwerking van verkeersboetes door het VVC zullen worden behandeld.

De inmiddels gepubliceerde ontwerptekst voegt zes leden toe aan artikel 62 Wegverkeerswet. De bevoegde Vlaamse overheidspersonen zouden identiteits- en contactgegevens, gegevens van de kentekenplaathouder, voertuiggegevens, eerder opgelopen overtredingen en veroordelingen, door de overtreder bezorgde medische gegevens en technische gegevens over de overtreding mogen verwerken.

De betrokken overheidsinstantie — volgens de nota naargelang het dossier bijvoorbeeld AWV of VLABEL — wordt verwerkingsverantwoordelijke. De bevoegde personen krijgen voor de opsporing, vaststelling en handhaving toegang tot noodzakelijke authentieke bronnen, in het bijzonder het Rijksregister, de Kruispuntbank van de Voertuigen en de Kruispuntbank van Ondernemingen. Zij moeten door een wettelijke, statutaire of gelijkwaardige contractuele verplichting tot vertrouwelijkheid gebonden zijn.

De normatieve ontwerptekst bepaalt een maximale bewaartermijn van vijf jaar na de vaststelling van de overtreding of, wanneer een gerechtelijke of administratieve procedure volgt, vijf jaar na de definitieve beëindiging daarvan. De Vlaamse Regering kan de gegevenscategorieën nog nader omschrijven en specificeren.

Wat is nog hangend?

Het Vlaams Parlement moet het ontwerp nog behandelen. Daarna zijn bekrachtiging, afkondiging en bekendmaking nodig. De ontwerptekst bevat geen bijzondere inwerkingtredings- of overgangsbepaling. Er zijn ook nog geen uitvoeringsbesluiten bekendgemaakt die de gegevenscategorieën nader preciseren.

De Raad van State waarschuwde dat protocollen en administratieve samenwerkingsafspraken niet volstaan wanneer onderdelen van de gegevensstromen niet in formele rechtsregels zijn geregeld. Hij had onvoldoende zicht op de volledige gegevensketen en suggereerde zo nodig een wetgevend samenwerkingsakkoord tussen de federale overheid en het Vlaamse Gewest.

Er staat bovendien een materiële tegenstrijdigheid in de officiële stukken. De normatieve ontwerptekst vermeldt vijf jaar bewaring, terwijl de memorie van toelichting nog tien jaar vermeldt. De memorie spreekt op één plaats ook nog over individuele overheidspersonen als verwerkingsverantwoordelijke, hoewel de ontwerptekst en de regeringsnota de overheidsinstantie aanwijzen. Het parlementaire dossier moet uitwijzen of deze toelichting wordt rechtgezet.

Mogelijke betekenis voor verkeersboetedossiers

De tekst heeft mogelijke betekenis voor de bewijs- en gegevensketen tussen trajectcontrole, AWV, het VVC, VLABEL, authentieke bronnen en parket. De ontwerptekst bewijst evenwel niet dat een concrete bestaande boete onrechtmatig is: per verwerkingsstap moet worden vastgesteld welke rechtsgrond op dat ogenblik gold en welke instantie daadwerkelijk handelde.

• stel vast op welke datum de beweerde snelheidsovertreding en iedere verwerkingshandeling plaatsvonden;
• identificeer de trajectcontrole, de wegbeheerder en de instantie die de gegevens ontving en de boete verwerkte;
• vraag bij betwisting de meetgegevens, foto’s, technische identificatie en overdrachtsgegevens op;
• controleer welke rechtsgrond op elke verwerkingsstap en op het relevante tijdstip van toepassing was;
• onderzoek wie verwerkingsverantwoordelijke is en aan wie een verzoek tot inzage of rechtzetting moet worden gericht;
• controleer de toepasselijke bewaartermijn aan de hand van de uiteindelijk aangenomen normtekst en niet uitsluitend aan de hand van de memorie van toelichting;
• vraag bij gegevensuitwisseling naar de formele rechtsgrond; een louter protocol kan ontbrekende wetgeving niet vervangen;
• maak onderscheid tussen de rechtmatigheid van de gegevensverwerking en de technische of materiële gegrondheid van de snelheidsovertreding.

Geen wijziging van de geldende boeteregels op dit moment

De regeringsbeslissing wijzigt vandaag niet de snelheidslimieten, de technische vereisten voor trajectcontroles, de strafbaarstelling of de beschikbare rechtsmiddelen. Concrete gevolgen kunnen pas worden beoordeeld nadat het Parlement de tekst heeft aangenomen en de regeling officieel is bekendgemaakt en in werking is getreden.

Officiële bronnen