Wanneer verjaart een verkeersboete in België? De actuele termijnen uitgelegd
Sinds 1 juli 2026 geldt voor verkeersmisdrijven in beginsel een verjaringstermijn van drie jaar. Lees waarom een late brief niet automatisch betekent dat de boete verjaard is.
Wie maanden of jaren na een snelheidsovertreding nog een brief ontvangt, vraagt zich vaak af of de boete niet verjaard is. Sinds 1 juli 2026 bepaalt artikel 68 Wegverkeerswet één termijn van drie jaar voor de strafvordering wegens overtredingen van de Wegverkeerswet en haar uitvoeringsbesluiten.
Dat betekent niet dat elke boete precies drie jaar na de feiten verdwijnt. U moet onderscheiden tussen de strafvordering, een uitvoerbaar bevel tot betalen, een definitieve veroordeling en een Vlaamse GAS-snelheidsboete. Ook de procedurele historiek en overgangsregels beïnvloeden de berekening.
Wat betekent verjaring bij een verkeersboete?
Verjaring is tijdsverloop met gevolgen voor het recht van de overheid om te vervolgen of te innen. Het woord “verkeersboete” wordt voor verschillende juridische beslissingen gebruikt. Daardoor ontstaan misverstanden.
Verjaring van de strafvordering
De strafvordering gaat over de mogelijkheid om een verkeersmisdrijf nog voor de strafrechter te vervolgen en te laten beoordelen. Artikel 68 bepaalt daarvoor een bijzondere termijn. Dit is iets anders dan de termijn om een reeds definitief opgelegde straf uit te voeren.
Verjaring van de invordering
Wanneer een bevel tot betalen uitvoerbaar is geworden of een administratieve geldboete definitief is, speelt een afzonderlijke invorderingstermijn. Het vertrekpunt is niet noodzakelijk de datum van de verkeersovertreding.
Verjaring van een uitgesproken straf
Na een definitieve veroordeling gelden opnieuw andere regels. Voor straffen van niveau 1, 2 of 3 bepaalt artikel 74 van het nieuwe Strafwetboek in beginsel een termijn van vijf jaar vanaf het in kracht van gewijsde gaan van de veroordeling. Uitvoeringshandelingen kunnen die verjaring stuiten. Voor oudere veroordelingen moet het overgangsrecht worden nagegaan.
Sinds 1 juli 2026: drie jaar voor de strafvordering
De wet van 25 mei 2026 vereenvoudigde artikel 68 Wegverkeerswet. Sinds 1 juli 2026 verjaart de strafvordering voor alle overtredingen van deze wet en haar uitvoeringsbesluiten door verloop van drie jaar, te rekenen vanaf de dag van de overtreding. Voorheen maakte de wet een onderscheid tussen termijnen van twee en drie jaar, afhankelijk van de inbreuk.
Voor nieuwe feiten lijkt een eenvoudige rekensom dus mogelijk: datum overtreding plus drie jaar. Toch mag u daar niet blind op vertrouwen. De algemene verjaringsregels bepalen sinds 28 april 2024 dat de termijn niet meer loopt vanaf de dag waarop de strafvordering bij de bevoegde strafrechter aanhangig is gemaakt. Daarnaast kan de verjaring worden geschorst wanneer de wet dit uitdrukkelijk bepaalt of wanneer een wettelijk beletsel de vervolging verhindert.
Een late brief is niet hetzelfde als verjaring
Artikel 62 Wegverkeerswet verplicht politie of parket om een afschrift van het proces-verbaal aan de geïdentificeerde overtreder, kentekenhouder of gebruikelijke bestuurder te sturen. Sinds 1 juli 2026 bedraagt die termijn dertig dagen. Kan de identiteit of het adres niet meteen worden vastgesteld, dan begint de termijn pas zodra die informatie beschikbaar is.
De verzendtermijn van het proces-verbaal en de verjaringstermijn van de strafvordering zijn twee verschillende zaken. Dat een afschrift pas na dertig dagen aankomt, bewijst daarom niet dat de strafvordering verjaard is of dat het dossier automatisch nietig is. De gevolgen van een laattijdige verzending moeten worden beoordeeld in het licht van de bewijsregeling, de reden van de vertraging en de concrete verdediging.
Wat met feiten van vóór 1 juli 2026?
Bij oudere feiten moet eerst worden bepaald welke verjaringsregeling toepasselijk is. Verjaringswetten zijn procedurele regels en kunnen in beginsel onmiddellijk doorwerken in nog niet verjaarde dossiers. Een strafvordering die vóór de wetswijziging al definitief verjaard was, kan evenwel niet zomaar herleven.
Het Grondwettelijk Hof maakte dat onderscheid al bij de vroegere verlenging van één naar twee jaar. Een retroactieve regeling die definitief verjaarde strafvorderingen opnieuw tot leven wekt, schendt de rechtszekerheid. Voor een correct advies zijn daarom minstens de datum van de feiten, de vroegere einddatum en de proceshandelingen in het dossier nodig.
Bevel tot betalen: een aparte termijn van vijf jaar
Een bevel tot betalen op grond van artikel 65/1 Wegverkeerswet volgt op een onbetaalde onmiddellijke inning en minnelijke schikking. Als geen tijdig beroep wordt ingesteld, kan het bevel uitvoerbaar worden verklaard. Die uitvoerbaarverklaring doet de strafvordering vervallen en vormt een titel voor gedwongen invordering.
Artikel 68/1 bepaalt dat de invordering van zo’n uitvoerbaar bevel verjaart na vijf jaar, te rekenen vanaf de dag waarop het bevel van rechtswege uitvoerbaar is geworden. Dat is dus niet noodzakelijk vijf jaar vanaf de verkeersovertreding of vanaf de eerste brief. Bij een ontvankelijk beroep wordt het bevel als niet bestaande beschouwd en beoordeelt de politierechtbank de onderliggende feiten.
Artikel 65/1 bevat bovendien specifieke schorsingsregels. Bij een gewoon beroep is de verjaring van de strafvordering geschorst vanaf de indiening van het verzoekschrift tot het definitieve vonnis. Bij een buitengewoon beroep wegens onmogelijkheid om tijdig kennis te nemen, geldt eveneens een bijzondere schorsing. De exacte ontvangstdatum en beroepstermijn zijn daarom cruciaal.
Vlaamse GAS-snelheidsboete: opnieuw een ander systeem
Bepaalde beperkte snelheidsovertredingen in een zone 30 of 50 kunnen in Vlaanderen gemeentelijk worden afgehandeld via artikel 29quater. Het gaat onder voorwaarden om overschrijdingen van maximaal 20 km/u, vastgesteld met volledig lokaal gefinancierde automatische toestellen, zonder gelijktijdige andere overtreding.
Voor deze administratieve geldboete bepaalt artikel 29quater dat de vordering tot betaling vijf jaar na de vervaldag verjaart. Die verjaring kan worden gestuit volgens de burgerrechtelijke regels. Verwar deze invorderingstermijn niet met de strafrechtelijke termijn van drie jaar uit artikel 68.
Drie praktische voorbeelden
1. Klassieke snelheidsovertreding
Een bestuurder wordt op 10 augustus 2026 geflitst. Het uitgangspunt is een strafvorderingstermijn van drie jaar vanaf de feiten. Wordt de zaak vóór het einde van die termijn bij de politierechtbank aanhangig gemaakt, dan loopt de termijn vanaf dat moment niet verder. Alleen naar de datum van de eerste brief kijken volstaat niet.
2. Onbetaald bevel tot betalen
Een bevel tot betalen wordt later uitvoerbaar omdat geen tijdig beroep is ingesteld. Vanaf de datum waarop het bevel van rechtswege uitvoerbaar werd, geldt voor de invordering de afzonderlijke termijn van vijf jaar. De oorspronkelijke flitsdatum is daarvoor niet het vertrekpunt.
3. Gemeentelijke GAS-snelheid
Een Vlaamse gemeente legt een administratieve boete op die op een bepaalde datum betaald moet zijn. De vijfjarige invorderingstermijn begint vanaf die vervaldag. Een betekening, procedure of andere geldige stuitingshandeling kan de berekening wijzigen.
Wat controleert u in uw dossier?
- de precieze datum, het tijdstip en de juridische kwalificatie van de overtreding;
- of het om een strafrechtelijke boete, een bevel tot betalen of een administratieve GAS-boete gaat;
- de datum waarop het proces-verbaal werd opgesteld en verzonden;
- de datum van ontvangst van voorstellen, bevelen, beslissingen en dagvaardingen;
- wanneer de zaak bij de politierechtbank aanhangig werd gemaakt;
- of een beroep, wettelijk beletsel of andere schorsingsgrond aanwezig is;
- of een uitvoerbare titel of definitieve veroordeling bestaat;
- welke regels golden op elke relevante datum.
Veelgestelde vragen
Is mijn verkeersboete verjaard als ik pas na enkele maanden bericht krijg?
Niet noodzakelijk. De verzendingstermijn voor het afschrift van het proces-verbaal is niet dezelfde als de verjaring van de strafvordering. Controleer ook identificatieproblemen, de aard van de procedure en alle latere handelingen.
Begint de termijn opnieuw bij elke brief?
Niet elke brief heeft hetzelfde juridische gevolg. Onder het huidige algemene strafprocesrecht is de vroegere stuitingsregeling gewijzigd en stopt de termijn onder meer bij aanhangigmaking voor de strafrechter. Voor administratieve invordering kunnen afzonderlijke stuitingsregels gelden.
Kan ik een verjaarde verkeersboete gewoon negeren?
Neen. Verjaring moet juridisch correct worden vastgesteld aan de hand van het volledige dossier. Negeert u een bevel of dagvaarding, dan kunt u belangrijke beroepstermijnen missen of bij verstek worden veroordeeld.
Hoe lang kan een bevel tot betalen worden ingevorderd?
Artikel 68/1 voorziet vijf jaar vanaf het ogenblik waarop het bevel van rechtswege uitvoerbaar is geworden. Bij een tijdig of uitzonderlijk beroep gelden andere procedurele gevolgen.
Geldt drie jaar ook voor een GAS-snelheidsboete?
Niet als algemene invorderingstermijn. Voor een Vlaamse GAS-snelheidsboete geldt een eigen administratieve procedure en een vijfjarige termijn vanaf de betaaldatum, met mogelijke stuiting.
Juridisch advies over verjaring van een verkeersboete
Twijfelt u of een verkeersdossier, bevel tot betalen of GAS-boete verjaard is? Byvoet & Laplaese kan de volledige tijdlijn, kennisgevingen, uitvoerbaarheid en toepasselijke overgangsregels onderzoeken. Een verjaringsverweer is sterk afhankelijk van de juiste data en procedurestukken en biedt nooit automatisch dezelfde uitkomst in elk dossier.
Bronnen
Lees verder over onze bijstand voor de politierechtbank en de belangrijkste verkeersrechtelijke procedures.