Nieuwe Quantisal-regels voor speekselanalyse bij drugs in het verkeer

Sinds 1 oktober 2026 geldt een nieuw ministerieel besluit voor de speekselanalyse bij rijden onder invloed van drugs. Het besluit wijst het afnamesysteem Quantisal aan en legt vaste technische startwaarden op waarmee erkende laboratoria de concentratie in het afgenomen speeksel berekenen en rapporteren.

De wijziging betreft niet de snelle screeningstest langs de weg en voert geen nieuwe strafbaarheidsdrempels in. Zij raakt wel rechtstreeks aan het laboratoriumbewijs waarop een vervolging na een positieve speekseltest kan steunen.

Wat is definitief gewijzigd?

Het speekselafnamesysteem Quantisal van PP.& C Progettazione, Produzione e Commercio S.r.l. werd definitief gegund voor de afname van het laboratoriumstaal. Gerechtelijke laboratoria die voor speekselanalyses erkend willen worden en politiescholen kunnen dit systeem via de verdeler aankopen.

Voor de uniforme toepassing van de wettelijke analyseformule bepaalt het besluit een gemiddeld leeggewicht van 10,6056 gram zonder etiket, 0,2515 gram per etiket, 3 milliliter stabiliserende oplossing en een verdunningsfactor 4.

Terugrekening naar de concentratie in puur speeksel mag alleen wanneer minstens 50 microliter speeksel werd gecollecteerd. Bij een kleiner volume moet het laboratorium de concentratie in het verdunde staal in ng/mL rapporteren, zonder de theoretische verdunningsfactor toe te passen.

Het ministerieel besluit van 20 juni 2018, dat het Intercept i2-systeem aanwees, is opgeheven. De nieuwe regeling trad onmiddellijk in werking op 1 oktober 2026, de dag van bekendmaking.

Welke dossiercontrole is aangewezen?

• stel de datum en het gebruikte type speekselcollector vast;
• controleer het identificatie- en weegdocument van de collector en het aantal aangebrachte etiketten;
• vraag het daadwerkelijk gecollecteerde speekselvolume en de ruwe meetgegevens op;
• controleer of bij minstens 50 µL de voorgeschreven terugrekening en factor 4 correct zijn toegepast;
• controleer bij minder dan 50 µL of uitsluitend de concentratie in het verdunde staal is gerapporteerd zonder theoretische terugrekening;
• vergelijk het rapport zorgvuldig met de toepasselijke wettelijke grenswaarde en de eenheid waarin het resultaat is uitgedrukt;
• verifieer de erkenning van het laboratorium, de analysemethode, de kwaliteitscontrole en de keten van bewaring;
• bepaal welk uitvoeringsbesluit temporeel gold op de datum van afname en analyse.

Wat betekent dit juridisch?

Vast staat dat de technische berekenings- en rapporteringsregels vanaf 1 oktober 2026 verplicht zijn. Een laboratoriumrapport dat daarvan afwijkt, verdient daarom een gerichte controle van de methode, eenheden en herleidingsberekening.

Het is een interpretatie dat een vastgestelde afwijking gevolgen kan hebben voor de bewijswaarde. Het besluit verklaart een staal van minder dan 50 µL niet automatisch ongeldig en bepaalt evenmin dat iedere reken- of rapporteringsfout noodzakelijk tot vrijspraak leidt. De concrete invloed moet worden beoordeeld in samenhang met het volledige strafdossier en het recht van verdediging.

Wat blijft nog te verifiëren?

Per dossier blijven onder meer het serienummer van de collector, het gemeten nettogewicht, het exacte volume, de ruwe chromatografische resultaten, de onzekerheidsmarge, de gebruikte rapporteringswijze en de overgang van oud naar nieuw materiaal feitelijk te verifiëren. Het ministerieel besluit bevat daarover geen dossiergebonden vaststellingen.

Officiële bron