Autobrouwerijsyndroom en herziening: Cassatie stelt strenge eis aan nieuw gegeven

Kan een definitieve veroordeling wegens rijden onder invloed worden herzien wanneer pas jaren later een medische aandoening wordt vastgesteld die de alcohol in het lichaam mogelijk verklaart? In arrest nr. 26/CAS/0305 van 13 oktober 2026 beantwoordt het Hof van Cassatie die vraag aan de hand van de strikte voorwaarden voor herziening.

De verzoeker was in 2019 definitief veroordeeld voor rijden met een alcoholconcentratie van 0,50 mg/l uitgeademde alveolaire lucht. Hij voerde later aan dat het autobrouwerijsyndroom — waarbij darmmicro-organismen koolhydraten omzetten in alcohol — de gemeten intoxicatie kon verklaren. De diagnose was in 2022 door deskundigen gesteld. In een latere zaak werd hij voor twee nieuwe feiten van rijden onder invloed vrijgesproken, omdat de politierechtbank op basis van die diagnose oordeelde dat zijn vrije wil volledig was uitgeschakeld.

Herziening vereist meer dan een later ontdekt gegeven

Artikel 443, eerste lid, 3°, Wetboek van Strafvordering laat herziening toe wanneer een gegeven dat de rechter tijdens het oorspronkelijke onderzoek niet kende, toen door de veroordeelde niet kon worden aangetoond en — alleen of samen met het vroegere bewijs — onverenigbaar lijkt met de veroordeling. Het moet bovendien een ernstig vermoeden doen ontstaan dat de zaak bij kennis van dat gegeven tot een vrijspraak, verval van de strafvordering, ontslag van rechtsvervolging of toepassing van een minder strenge strafwet zou hebben geleid.

De voorwaarde dat de veroordeelde het gegeven destijds niet kon aantonen, is zelfstandig en essentieel. Dat een diagnose pas later effectief werd gesteld, volstaat op zichzelf niet. De verzoeker moet ook aannemelijk maken waarom het gegeven tijdens de oorspronkelijke strafprocedure niet kon worden onderzocht en vastgesteld.

Waarom wees het Hof dit verzoek af?

De verzoeker had al tijdens de eerste procedure gezegd dat de vastgestelde alcoholconcentratie voor hem onverklaarbaar was. Hij liet toen een toxicologisch onderzoek uitvoeren naar geneesmiddelen en contact met ontsmettingsalcohol. Dat onderzoek verklaarde de intoxicatie niet. Ook stelde hij in zijn hoger beroep dat hij de avond voordien slechts twee bieren had gedronken en dat alcohol bij hem traag afbrak.

Volgens het Hof bleek niet dat de diagnose uit 2022 voortvloeide uit een gewijzigd deskundigeninzicht. Evenmin was aangevoerd of aangetoond dat de aandoening, gelet op de stand van de medische wetenschap tijdens de procedure die tot de veroordeling van 2019 leidde, toen niet kon worden onderzocht en vastgesteld. De latere diagnose en de latere vrijspraak voor andere feiten vulden dat bewijsgebrek niet aan.

Het Hof verklaarde het verzoek daarom kennelijk ongegrond. Het besliste niet dat autobrouwerijsyndroom nooit een relevante verklaring kan zijn voor een alcoholmeting. Het oordeelde dat in dit verzoek niet was aangetoond dat aan de specifieke wettelijke drempel voor herziening was voldaan.

De eerdere vrijspraak bindt de beoordeling van de oude zaak niet automatisch

De politierechtbank had de verzoeker in 2024 vrijgesproken voor feiten uit 2022 na een deskundig vastgestelde diagnose. Die beslissing betrof andere feiten en een afzonderlijke procedure. Volgens het Hof maakte die latere vrijspraak niet aannemelijk dat de medische aandoening in de procedure over de feiten van 2017 niet kon worden onderzocht. Een latere gunstige uitspraak is dus niet zonder meer een herzieningsgrond voor een eerdere definitieve veroordeling.

Praktische betekenis voor alcoholzaken

Het arrest onderstreept het belang van een tijdige medische en toxicologische analyse wanneer een alcoholmeting niet strookt met de alcoholinname die de bestuurder opgeeft. Wie een aandoening, medicatiegebruik of andere mogelijke verklaring aanvoert, doet er goed aan die tijdens het lopende onderzoek concreet te laten onderzoeken en met medische gegevens te onderbouwen.

Voor een verzoek tot herziening volstaat het niet om achteraf nieuw bewijs te verzamelen. De verdediging moet nauwkeurig uiteenzetten welk gegeven nieuw is, waarom het ten tijde van de oorspronkelijke procedure niet kon worden aangetoond, wat de toenmalige stand van de wetenschap was en hoe het nieuwe gegeven de eerdere bewijsvoering aantast. Daarbij moet ook worden onderscheiden tussen een later gestelde diagnose en een gegeven dat destijds objectief niet kon worden vastgesteld.

Wat moet in een concreet dossier worden nagegaan?

• de precieze meetresultaten, meettijdstippen en procedurestukken;
• de alcoholinname, medicatie en medische toestand rond de feiten;
• welke onderzoeken tijdens het oorspronkelijke strafonderzoek zijn gevraagd of uitgevoerd;
• of de latere diagnose steunt op nieuwe medische kennis, nieuwe onderzoeksmethoden of feiten die toen niet beschikbaar waren;
• of deskundigen kunnen toelichten waarom de aandoening destijds niet kon worden vastgesteld;
• hoe het nieuwe gegeven zich verhoudt tot alle eerdere bewijselementen en tot de concrete veroordeling.

Arrest

Hof van Cassatie, 13 oktober 2026, nr. 26/CAS/0305. Het verzoek tot herziening van de veroordeling uit 2019 werd kennelijk ongegrond verklaard.

Dit arrest gaat over de ontvankelijkheid en bewijsdrempel van een uitzonderlijk verzoek tot herziening. Het biedt geen algemene medische beoordeling van het autobrouwerijsyndroom en zegt niet dat een dergelijk syndroom in een lopende strafzaak nooit relevant kan zijn.

Officiële bron

Bent u gedagvaard voor rijden onder invloed of stelt u vragen bij een alcoholmeting? Een beoordeling hangt af van de meetgegevens, de medische context en het volledige strafdossier. Ons kantoor behandelt verkeerszaken voor de politierechtbank. Contacteer ons via info@advocatenkantoorbrugge.com.